Artroplasti (Eklem Protez Cerrahisi)

EKLENME TARİHİ : 7.7.2017

Artroplasti 

Artroplasti, eklem protez cerrahisinin diğer adıdır. Genellikle yaş ve travmalar nedeniyle bozulan kıkırdak yapısının eklemlere verdiği zararı ortadan kaldırmak ve kişinin günlük aktivitesini herhangi bir sorun yaşamadan devam ettirmesini sağlamak amacıyla yapılır. Eklem hasarının en çok olduğu diz ve kalçaların yanı sıra omuz, dirsek, ayak bileği ve parmak protezleri de olabilir. Artroplasti ameliyatları sonrasında, hasta eklem ağrılarından kurtularak hareket kabiliyeti artar. 

 

Diz protezleri

Diz, uyluk ve kaval kemiği arasında yer alan bacağın rahatlıkla hareket etmesini sağlayan, ön tarafında diz kapağı ile korunan eklemdir. Eklem içerisindeki kemik yüzeyler eklem kıkırdağı ile kaplıdır. Her iki ucu kemiğe yapışan sabit yapılar olan bağlar diz eklemini sabitleyen ana yapılardır. Tendonlar ise bir uçları kemiğe diğer uçları kaslara bağlı olan ve kasın hareketini kemiğe ileten yapılardır. Bu kaslarla koşmak, yürümek, merdiven çıkmak gibi diz hareketleri yönetilebilir. Yaş ve travmalarla birlikte zarar görmeye başlayan dizler, egzersiz, ilaç, diz içi enjeksiyon ve fizik tedaviye cevap vermiyorsa diz protezi iyi bir seçenek olarak önerilir. Diz protezi, dizdeki üç kemiğin eklem yüzeylerinin yeniden yapılmasıdır. Ameliyat öncesi yapılan tetkiklerle dizdeki hasar kolaylıkla görülebilir. Ameliyat periferik sinir bloğu, spinal, epidural ya da genel anestezi ile yapılabilir. Ameliyat süresi kişinin yaşı, dizdeki tahribatın boyutuna göre değişse de ortalama 1,5 saattir. Ameliyat sonrası protezin işlevini yerine getirebilmesi için enfeksiyon kontrolünün sağlanması çok önemlidir. Bu nedenle ameliyat sonrasında kullanacağınız ilaçlara, hekiminizin önereceği egzersizlere ve sağlıklı kilonuzu korumaya çok dikkat etmeniz gerekir. 
Geçmişte belli bir yaş üzerindeki kişilere önerilen bu uygulama günümüzde protez ömrünün 25-30 yıla uzamasıyla daha erken dönemde yapılabilir hale gelmiştir. Kullanılan protezin niteliğinin yanı sıra, protezi kullanan kişinin kilosu, genel sağlık koşulları ve vücudunu hareket halinde tutacak ama zarar vermeyecek aktiviteleri yapıyor olması gerekir. 

 

Diz protezi operasyonu sonrası günlük hayata dönüş nasıl olur?

  • Operasyondan 1 gün sonra yürüyebilirsiniz. 
  • Hastanede yatış süreniz operasyonununuz niteliğine göre 3-4 gün arasındadır. 
  • Hastanede kaldığınız sürece dizinize buz uygulanacaktır. 
  • Operasyondan bir gün sonra dizinizi bükmeniz ve kaslarınızı güçlendirmeniz için hekiminizin önereceği egzersizlere fizyoterapist eşliğinde başlamanız gerekir. Bu egzersizlere diziniz fonksiyonlarını tamamen kazanana kadar devam edeceğinizi unutmayın. Genellikle 6. haftada tüm diz fonksiyonları geri döner. 
  • Kan sulandırıcı ilacınızı kullanmayı aksatmayın ve ağrınız olursa ağrı kesicinizi alın. 
  • Ateşiniz 38 derece üzerine çıkar, dizinizde, bacakta ağrı-ayak parmaklarınızda şişme olursa doktorunuzu derhal arayın.
  • Dikişleriniz ortalama 15 gün içerisinde alınır ve daha sonra banyo yapabilirsiniz. Dikiş alındıktan sonra fizik tedavi başlanır. Fizik tedaviniz genellikle haftada 3 gün olmak üzere 3. ayın sonuna kadar devam edecektir. Fizik tedavi operasyon gibi deneyimli fizyoterapistler tarafından yapılmalıdır.
  • 1. hafta sonunda yürütecinizi bırakıp bir bastona geçebilirsiniz. Bastonu sağlam tarafınızda kullanmalısınız. İki taraflı operasyon olmuşsanız yürüteci 2. haftaya kadar kullanabilirsiniz. 3-4 hafta içinde bastonunuzu tamamen bırakabilirsiniz. 4. haftadan sonra daha aktif olabilir, araba kullanabilirsiniz; ancak spor yapmaya başlamak için erkendir. 1,5 ay sonunda fizyoterapistiniz sportif aktivitelere yavaş yavaş başlatabilir. Tam spora dönüş 6 ay sonundadır.
  • 3-6 aylık dönemde dizinizde şişlik oluşması ve protezi hissetmeniz normal kabul edilir. 
  • Operasyondan yaklaşık 30 gün sonra normal bir şekilde yürümeye başlayabilirsiniz. 

 

Diz protezinin ömrü ne kadardır?

Hastalarımızın en çok sorduğu soru olan protezin ömrünü kişinin yaşı, cinsiyeti, kilosu ve hareketi belirler. İyi ellerde yapılmış protezlerin ömrü, doğru kullanıldığında 25-30 yıldır. Tamamen ağrısız ve diz bükülmesinin 110 derece üzeri olduğu bir yaşam süresi elde edilir. 100 kilodan fazla olan; ağır iş koşullarında çalışan ya da yorucu sporlar yapan kişilerde protez ömrünün 5-10 yıl kadar azalması beklenebilir.

 

Protezin ömrünü doldurduğunu nasıl anlarız?

Protez gevşeyip aşınmaya başladığında öncelikle ağrıya neden olur. Bu durumda protezin aşınan ve gevşeyen parçalarının değiştirilmesi gerekir. Revizyon içeren bu operasyon, ilk protez operasyonuna göre daha zor ve ileri deneyim gerektirir. 

 

Kalça Protezleri

Protez cerrahisinin en sık uygulandığı eklemlerin başında kalça eklemleri gelir. Kalça çevresi tümörleri, kalça çevresi kırığı, kalça eklemi kıkırdağının bozulması ve en çok da kemik erimesi kaynaklı kıkırdak aşınmasında kalça protezleri uygulanır. En önemli şikayet ağrıdır. Ağrıya bağlı yürüme mesafesinde kısalma, ayakkabı ya da çorap giyerken zorlanma, bacakta kısalma gibi belirtiler de görülebilir. Ameliyat öncesinde ortopedi ve travmatoloji uzmanının yanı sıra eşlik eden başka sağlık problemleri varsa fizik tedavi uzmanı, beslenme uzmanı, endokrinoloji uzmanı da hastayı değerlendirir. 

 

Ameliyat sonrasında:

  • Yerde, alçak sandalye veya taburede oturmayın. 
  • Bacak bacak üstüne atmayın. 
  • Alaturka tuvalet kullanmayın. 
  • Bağdaş kurarak oturmayın.
  • En az 8 hafta sırtüstü yatarken bacaklarınızın arasına yastık koyun. 
  • Merdiven çıkarken önce sağlam bacağınızı, merdiven inerken önce ameliyatlı bacağınızı atın.
  • Namazınızı sandalyede kılın.
  • Ağır yük taşımayın, ağır iş yapmayın.

BUNLAR DA DİKKATİNİZİ ÇEKEBİLİR

FACEBOOKTWITTERINSTAGRAMGOOGLE +YOUTUBE